Nàng Hoa 9 là một trong những giống gạo được người tiêu dùng miền Nam yêu thích nhất — không phải vì là giống mới hay đoạt giải, mà vì hương vị thân quen, gắn bó với ký ức bữa cơm gia đình qua nhiều thế hệ. Tên gọi “Nàng Hoa” gợi lên vẻ đẹp duyên dáng, mềm mại như người con gái đồng bằng — và thực sự hạt gạo Nàng Hoa có màu vàng ánh nhẹ, bóng như tơ lụa, rất khác biệt so với màu trắng đục của các giống gạo khác.

Cơm nấu từ gạo Nàng Hoa 9 mềm dẻo tự nhiên, vị ngọt nhẹ, thơm thoảng và để nguội vẫn không bị cứng — đặc điểm được các bà nội trợ miền Nam đánh giá rất cao cho bữa cơm gia đình hàng ngày.

Gạo Jasmine (hay còn gọi là gạo Hoa Nhài) là giống gạo xuất khẩu chủ lực của Việt Nam — chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng lượng gạo xuất khẩu hàng năm sang các thị trường châu Phi, Trung Đông và châu Á. Tên “Jasmine” xuất phát từ hương thơm nhẹ nhàng như hoa nhài thoảng qua khi nấu — tinh tế hơn và nhẹ hơn so với ST25.

Điểm mạnh của Jasmine không phải là hương thơm nổi trội nhất, mà là sự ổn định chất lượng và khả năng thích nghi canh tác rộng trên nhiều vùng sinh thái khác nhau — từ đồng bằng sông Cửu Long đến Tây Nguyên. Hạt dài đẹp, trắng trong, phù hợp với khẩu vị của nhiều nền văn hóa ẩm thực khác nhau trên thế giới.

Nếu ST25 là ngôi sao quốc tế thì Bắc Hương là người lặng lẽ giữ hồn ẩm thực miền Bắc qua nhiều thế hệ. Giống lúa này được trồng chủ yếu ở vùng đồng bằng sông Hồng — nơi khí hậu bốn mùa rõ rệt, đất phù sa màu mỡ tạo ra hạt gạo với hương thơm cổ điển nhẹ nhàng, không nồng như hương liệu nhân tạo mà chỉ thoảng nhẹ khi cơm vừa chín.

Bắc Hương được người miền Bắc lớn tuổi yêu thích đặc biệt — đó là hương vị gắn liền với bữa cơm tuổi thơ, với nồi cơm bà ngoại nấu bằng bếp củi, với mùi thơm lan tỏa khắp gian bếp nhỏ ngày xưa. Đây là loại gạo mang ký ức nhiều hơn là dinh dưỡng.

Tám Xoan là giống lúa có lịch sử lâu đời nhất trong số các giống gạo đặc sản miền Bắc — từng là gạo tiến cung dâng vua. Hạt gạo Tám Xoan nhỏ thanh, trắng trong như ngọc bích, hương thơm đặc biệt không giống bất kỳ giống gạo nào khác — không phải hương lá dứa hay hoa nhài, mà là một mùi thơm cổ kính khó diễn tả nhưng một khi đã ngửi là nhớ mãi.

Do năng suất thấp và yêu cầu canh tác khắt khe, Tám Xoan ngày càng hiếm và đắt hơn — trở thành giống gạo cao cấp dành cho người sành ăn thực sự biết trân trọng hương vị.

Séng Cù là giống lúa bản địa của đồng bào dân tộc thiểu số vùng Mường Khương, Lào Cai — được trồng trên những thửa ruộng bậc thang kỳ vĩ ở độ cao 800–1.200m so với mực nước biển. Điều kiện khí hậu mát mẻ, nước suối trong sạch từ núi đá vôi và đất ruộng bậc thang giàu khoáng chất tạo ra hạt gạo có đặc điểm không đâu có được: hạt tròn to bất thường, trắng bóng tự nhiên, cơm cực kỳ dẻo và béo ngậy như được pha thêm bơ mà không cần thêm bất kỳ thứ gì.

Gạo lứt không phải một giống gạo riêng biệt — đó là cách chế biến giữ lại lớp cám bên ngoài hạt gạo. Nhưng gạo lứt Việt Nam hữu cơ, được trồng không hóa chất tại các vùng như Quảng Ngãi, Gia Lai hay ĐBSCL, đang trở thành dòng sản phẩm được ưa chuộng nhất trong xu hướng ăn uống lành mạnh — giàu chất xơ, vitamin B và khoáng chất cao gấp 3–5 lần gạo trắng thông thường.

Nếp cái hoa vàng Hải Hậu (Nam Định) và nếp Điện Biên là hai giống nếp danh tiếng nhất Việt Nam. Nếp Hải Hậu được trồng một vụ duy nhất trong năm, hạt nhỏ đục hoàn toàn, khi đồ xôi dẻo vượt trội và thơm đặc trưng không thể nhầm lẫn — đây là giống nếp dùng để làm bánh chưng ngon nhất. Nếp Điện Biên nổi tiếng với màu trắng sữa, dẻo mịn và thơm nhẹ — loại nếp không thể thiếu trong xôi ngũ sắc của người Tày Thái.